Κυριακή ΙΣΤ' Λουκά - Τελώνου και Φαρισσαίου (Λουκ. ιη΄ 10-14) (Β Τιμ. γ΄ 10-15)

Στις κορυφογραμμές της ταπείνωσης

«Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ»

Με τη δύναμη του Πανάγαθου Θεού εισερχόμαστε στο ευλογημένο στάδιο του Τριωδίου, το οποίο αποτελεί ευκαιρία πνευματικού ανεφοδιασμού και ψυχικής μεταρσίωσης. Συνιστά την πιο ισχυρή πρόκληση για να εγκολπωθούμε στη ζωή μας βασικές πνευματικές αρετές και να αποκομίσουμε πλούσια εν Χριστώ καρποφορία. Ειδικότερα, τη σημαντική αυτή περίοδο του Τριωδίου την ανοίγει η Εκκλησία μας με λατρευτικές ανατάσεις που εκτοξεύουν τον άνθρωπο σε αναβάσεις πνευματικής ωφέλειας και καλλιέργειας. Άξονας βασικότατος γύρω από τον οποίο περιστρέφεται η πνευματική ζωή είναι η μετάνοια του ανθρώπου, η οποία περνά μέσα από την αρετή της ταπεινοφροσύνης και την απόταξη της κακίας του εγωισμού.

Η εμβέλεια της παραβολής

Η σημερινή πρώτη Κυριακή του Τριωδίου ονομάζεται του Τελώνου και του Φαρισαίου από την ομώνυμη παραβολή. Θέλει ακριβώς να στείλει ξεκάθαρο το μήνυμα ότι η πνευματική πορεία που διακλαδώνεται μέσα από τη μετάνοια περνά από το κανάλι της συναίσθησης της αμαρτωλότητάς μας.

Ο Φαρισαίος της παραβολής ήταν, ο κατά τα άλλα, «θρησκευτικός» και «ενάρετος» άνθρωπος της εποχής του. Εφάρμοζε τις εντολές του Θεού, αλλά μόνο εξωτερικά, τυπικά και επιφανειακά. Η θρησκευτικότητά του ήταν μια αποθέωση της τυπολατρίας. Η προσευχή του δεν ήταν τίποτε άλλο παρά μια στείρα επίδειξη ικανοτήτων και κατορθωμάτων, για τα οποία και καμάρωνε τον εαυτό του. Και ακριβώς, αυτός ο εγκλωβισμός στον εαυτό του δεν του επέτρεπε να κοιτάξει καθαρά κανένα άλλο. Η υπερηφάνεια του τόν μετέβαλε σε μια εσωτερικά διχασμένη και δυστυχισμένη ύπαρξη. Δυστυχώς και ο κόσμος σήμερα εναρμονίζεται εν πολλοίς με την παθογένεια του Φαρισαίου, με όλες τις παρενέργειες του που βιώνουμε με τόσο οδυνηρό τρόπο.

Η σωτήρια διέξοδος

Πώς μπορεί όμως ο άνθρωπος να αποφύγει τις πιο πάνω παγίδες; Ακριβώς, με τη στάση του Τελώνη η Εκκλησία μάς βοηθά να εξέλθουμε από αυτό τον φαύλο κύκλο και τα φοβερά αδιέξοδα της ζωής. Ο Τελώνης συναισθανόταν την αμαρτωλότητά του. Για την κατάντια του όμως αυτή μεμφόταν μόνο τον εαυτό του. Παρά την αμαρτωλότητά του όμως αναγνώριζε την παρουσία του Θεού μέσα από τους άλλους ανθρώπους. Η σωτήρια ελπίδα που εμφιλοχωρούσε στην καρδιά του ήταν η συμπάθεια, το έλεος, η αγάπη και η συγχώρηση του Θεού. Γι’ αυτό, εκείνο που έβγαινε μέσα από το στόμα του δεν ήταν λόγος εγωιστικός, αλλά λόγος ταπείνωσης: «ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ».

Βλέπουμε ακριβώς μέσα από το πρόσωπο του Τελώνη ν’ αποκαλύπτεται ένα μεγάλο θαύμα που είχε συντελεσθεί στο βάθος της ψυχής του. Είχε εγκολπωθεί την υψοποιό αρετή της ταπεινοφροσύνης. «Στολή της θεότητος εστίν η ταπεινοφροσύνη», τονίζουν οι Πατέρες της Εκκλησίας μας. Η ταπείνωση είναι τελικά το θεμέλιο της μετάνοιας που προβάλλει σαν κύριο στοιχείο της πνευματικής ζωής που ξανοίγεται μπροστά μας την περίοδο του Τριωδίου.

Αγαπητοί αδελφοί, ο υπερήφανος Φαρισαίος, που η περίπτωσή του αποτυπώνεται με διάφορες μορφές σε όλες τις εποχές, αναγκάζεται να προσγειωθεί οδυνηρά γιατί εξαρτά την ύπαρξή του μόνο από τις επιδοκιμασίες, τα χειροκροτήματα και τις επευφημίες των άλλων ανθρώπων. Η Εκκλησία πολύ σοφά μάς προτρέπει ν’ ακολουθήσουμε το παράδειγμα του Τελώνη: «Φαρισαίου φύγωμεν υψηγορίαν και τελώνου μάθωμεν το ταπεινόν εν στεναγμοίς, προς τον Σωτήρα κραυγάζοντες «ίλαθι μόνε ημίν ευδιάλλακτε». Το δρόμο της ταπείνωσης βάδισαν και όλες οι άγιες μορφές της Εκκλησίας μας, οι οποίες με τη ζωή και το παράδειγμά τους πάτησαν τις πιο ψηλές πνευματικές κορυφογραμμές. Τέτοια ήταν και η μορφή του Τρύφωνα του μάρτυρα, του οποίου τη μνήμη τιμά σήμερα η Εκκλησία μας. Τον παρακαλούμε να πρεσβεύει υπέρ ημών προς τον Πανάγαθο Θεό και να αξιωθούμε και εμείς μιας τέτοιας ευλογημένης πορείας, με φόντο την ταπείνωση και τη μετάνοια. Γένοιτο.

Η είσοδος στην περίοδο του Τριωδίου σπρώχνει τον άνθρωπο να εγκολπωθεί την άσκηση, τη μετάνοια και κυρίως την ταπείνωση, ως τρόπο ζωής. Η Εκκλησία απευθύνει πρόσκληση για να περάσουμε από τις πνευματικές εκείνες βαθμίδες που οδηγούν στην ένωσή μας με τον Θεό. Τα αναγνώσματα, η υμνολογία και όλες οι λατρευτικές ακολουθίες της περιόδου, είναι εναρμονισμένες με το κατανυκτικό κλίμα των ημερών και με τις πνευματικές ανατάσεις, που προβάλλουν ως βίωμα και εμπειρία αληθινής ζωής.

Πολύ διδακτική είναι ως προς τα μηνύματα και τα νοήματά της, η σημερινή πρώτη Κυριακή του Τριωδίου, η οποία ονομάζεται του Τελώνου και του Φαρισαίου, από τη γνωστή ευαγγελική περικοπή. Θέλει ακριβώς να μας δείξει ότι η πνευματική πορεία του ανθρώπου περνά μέσα από το ταπεινό φρόνημα, από την αίσθηση της αμαρτωλότητάς του. Γκρεμίζει τους μηχανισμούς της υπερηφάνειας, την περιστροφή γύρω από το εγώ και την αυτοαξία του ανθρώπου. Οι καταστάσεις αυτές, δηλαδή από τη μια η υψοποιός ταπείνωση και από την άλλη η υπερηφάνεια και η εγωκεντρικότητα, βρίσκουν την έκφρασή τους στα πρόσωπα του Τελώνη και του Φαρισαίου, όπως αυτά ξεπροβάλλουν μέσα από τη γνωστή διήγηση.

Το αυτοείδωλο

Η περίπτωση του Φαρισαίου αποτελεί καθρέφτη των ανθρώπων εκείνων οι οποίοι προσπαθούν να συζεύξουν την επιφανειακή θρησκευτικότητα με τους μανδύες της υποκρισίας. Είναι η χειρότερη συνταγή που οδηγεί τον άνθρωπο στην καταστροφή και στην απώλεια. Πρόκειται για εκείνους που επιλέγουν να εφαρμόζουν τις εντολές του Θεού με ένα εξωτερικό και τυπικό τρόπο, αφήνοντας σ την καρδιά τους να ριζοβολούν τα ζιζάνια της σκληροκαρδίας και της έπαρσης. Σ’ αυτή την κατάσταση , ο άνθρωπος βλέπει τα πάντα ως ικανότητες δικές του, διαχωρίζοντας τον εαυτό του από τους άλλους. Στην πραγματικότητα, φυλακίζει τον εαυτό του στον εγωισμό και την υπερηφάνεια. Τόση είναι η διαστροφή που βιώνει και η αλαζονεία που τον κυριεύει, ώστε κάνει τα πάντα προκειμένου να εξασφαλίζει τα χειροκροτήματα και την επιβράβευση των άλλων. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι τους περιφρονεί και τους απορρίπτει με τον εγωισμό του. Σ’ αυτή την φάση ή καλύτερα την αντίφασή του, ο άνθρωπος από «εικόνα του Θεού» αφήνει τον εαυτό του να μετατρέπεται σε μια διχασμένη και δυστυχισμένη προσωπικότητα.

Δυστυχώς και στις μέρες μας, βιώνουμε ένα διαβρωμένο πολιτισμό που προάγει και αποθεώνει την υπερηφάνεια και την αυτάρκεια του Φαρισαίου. Σήμερα ο άνθρωπος οικοδομεί και οργανώνει τη ζωή του στην αλαζονεία, στήνει σύγχρονους «πύργους της Βαβέλ», ειδωλοποιεί τα πάντα και κυρίως εξορίζει από τη ζωή του την παρουσία και την χάρη του Θεού. Ανήγαγε την ύλη σε αυτοαξία και με την οικονομική σήμερα κρίση βλέπει όλα να έχουν γκρεμισθεί και ο ίδιος να βυθίζεται στην απόγνωση και την απελπισία. Μέσα ακριβώς από την έπαρσή, μετέτρεψε τη ζωή του σε εφιάλτη και την άφησε εντελώς αποψιλωμένη από την χαρά, την ελπίδα και την αισιοδοξία.

Η ταπείνωση

Το πώς ο άνθρωπος μπορεί να ξεπεράσει τον φαύλο κύκλο που με τα έργα του ο ίδιος εξέθρεψε και να υπερβεί τα φοβερά αδιέξοδα της ζωής του, μάς το δείχνει ο δρόμος που ακολούθησε ο Τελώνης. Είχε την αίσθηση της αμαρτωλότητάς του και αυτό που τον διέκρινε ήταν η αναγνώριση της αποκοπής του από τον Θεό και τους συνανθρώπους του. Για τον ξεπεσμό του αυτό, δεν καθιστούσε οποιοδήποτε άλλο υπεύθυνο παρά μόνο τον εαυτό του.

Ωστόσο, ο Τελώνης παρά την αμαρτωλή ζωή του, το ταπεινό φρόνημα που εγκολπώθηκε στη ζωή του τον απογειώνει σε δυσθεώρητα πνευματικά ύψη. Ανεβαίνει τόσο ψηλά που προβάλλεται ως πρότυπο ζωής από την Εκκλησία. Αναγνώριζε την παρουσία του Θεού μέσα από τους άλλους ανθρώπους. Τους αντίκριζε πραγματικά ως «εικόνες του Θεού». Γι’ αυτό και όταν τους αδικούσε έβλεπε τις ενέργειές του να συνιστούν προσβολή στη θεία αγάπη. Αυτό που άρδευε ευλογημένα την καρδιά του ήταν η συμπάθεια, το έλεος, η αγάπη και η συγχώρηση του Θεού. Γι’ αυτό και δεν παρέλειπε να λέει: «Ο Θεός ιλάσθητί μοι τω αμαρτωλώ». Είναι πραγματικά εδώ που στο πρόσωπο του Τελώνη αποκαλύπτεται ένα μεγάλο θαύμα που μπορεί να συντελεστεί στον καθένα που θα θελήσει ν’ ακολουθήσει τη δική του πορεία. Εγκολπώθηκε την υψοποιό αρετή της ταπεινοφροσύνης. Οι Πατέρες της Εκκλησίας τονίζουν πολύ χαρακτηριστικά: «Στολή της θεότητος εστίν η ταπεινοφροσύνη». Άλλωστε και η δόξα του Θεού αποκαλύπτεται στην ταπείνωσή του.

Αγαπητοί αδελφοί, όταν αφήνουμε τον εαυτό μας να είναι δεκτικός στην χάρη του Θεού, τότε ο καρπός που γεννάται μέσα μας είναι η πραότητα και η ταπείνωση. Ιδιαίτερα η αρετή της ταπείνωσης που τόσο εξυμνείται από την πατερική γραμματεία, αποτελεί το θεμέλιο όλων των άλλων αρετών και κυρίως τη βάση στην οποία μπορεί να στηρίζεται ο άνθρωπος για να περάσει από τους σταθμούς της μεγάλης αυτής πνευματικής περιόδου του Τριωδίου. Άς μην λησμονούμε, λοιπόν, ότι «ο ταπεινών εαυτόν υψωθήσεται και ο υψών εαυτόν ταπεινωθήσεται».

Χριστάκης Ευσταθίου, θεολόγος

Αναδημοσίευση από: Εκκλησία της Κύπρου

Κυριακή ΙΖ΄ Ματθαίου (Χαναναίας) (Ματθ. ιε΄ 21-28) (Β΄ Κορ. στ΄ 16-ζ΄ 1)

Ευαγγελικό Ανάγνωσμα, Κατά Ματθαίον ιε΄, 21-28

Πρωτότυπο κείμενο

Τω καιρώ εκείνω εξελθών εκείθεν ο Ιησούς ανεχώρησεν εις τα μέρη Τύρου και Σιδώνος. Και ιδού γυνή Χαναναία από των ορίων εκείνων εξελθούσα εκραύγαζεν αυτώ λέγουσα• ελέησόν με, Κύριε, υιέ Δαβίδ• ή θυγάτηρ μου κακώς δαιμονίζεται. Ο δε ουκ απεκρίθη αυτή λόγον. Και προσελθόντες oι μαθηται αυτού ήρώτων αυτόν λέγοντες• απόλυσον αυτήν, ότι κράζει όπισθεν ημών. Ο δε αποκριθείς είπεν ουκ απεστάλην ει μη εις τα πρόβατα τα απολωλότα οίκου Ισραήλ. Η δε ελθούσα προσεκύνει αυτώ λέγουσα• Κύριε, βοήθει μοι. Ο δε αποκριθείς είπεν ουκ εστί καλόν λαβείν τον άρτον των τέκνων και βαλείν τοίς κυναρίοις. Η δε είπε• ναι, Κύριε, και γαρ τα κυνάρια εσθίει από των ψιχίων των πιπτόντων από της τραπέζης των κυρίων αυτών. Τότε αποκριθείς ο Ιησούς είπεν αυτή• ω γύναι, μεγάλη σου η πίστις- γενηθήτω σοι ως θέλεις. Και ιάθη η θυγάτηρ αυτής από της ώρας εκείνης».

Απόδοση στη Νεοελληνική

Εκείνο τον καιρό, αφού βγήκε ο Ιησούς από τα μέρη εκείνα (της Γαλιλαίας), αναχώρησε στα μέρη της Τύρου και Σιδώνος. Και να μια γυναίκα Χαναναία από εκείνη την περιοχή βγήκε και φώναζε: « Ελέησε με, Κύριε, υιέ του Δαβίδ. Η θυγατέρα μου βασανίζεται άσχημα από το δαιμόνιο». Αυτός όμως δεν της απάντησε ούτε με μια λέξη. Και ήλθαν οι μαθητές του και τον παρακαλούσαν λέγοντας: «Απομάκρυνε την, γιατί φωνάζει από πίσω μας». Ο Κύριος όμως αποκρίθηκε: «Δεν είμαι σταλμένος παρά μόνο για τα χαμένα πρόβατα της γενεάς του Ισραήλ». Αυτή δε (η Χαναναία) αφού τον πλησίασε, τον προσκυνούσε και έλεγε, «Κύριε, βοήθησε με». Εκείνος της αποκρίθηκε: «Δεν είναι σωστό πράγμα να πάρω το ψωμί των παιδιών και να το ρίξω στα σκυλάκια». Αυτή δε είπε• «Ναι, Κύριε, αλλά και τα σκυλάκια τρώνε από τα ψίχουλα που πέφτουν από το τραπέζι των κυρίων τους». Τότε ο Ιησούς της αποκρίθηκε: «Ω γυναίκα, είναι μεγάλη η πίστη σου• ας γίνει, όπως συ θέλεις». Και θεραπεύτηκε από εκείνη την ώρα η θυγατέρα της.

Αποστολικό Ανάγνωσμα, Πρός Κορινθίους β΄, ς´ 16 - 18

Πρωτότυπο κείμενο

16 τίς δὲ συγκατάθεσις ναῷ Θεοῦ μετὰ εἰδώλων; ὑμεῖς γὰρ ναὸς Θεοῦ ἐστε ζῶντος, καθὼς εἶπεν ὁ Θεὸς ὅτι ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω, καὶ ἔσομαι αὐτῶν Θεός, καὶ αὐτοὶ ἔσονταί μοι λαός. 17 διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, 18 καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ.

Απόδοση στη Νεοελληνική

16 Ποίος δε συμβιβασμός και ποία συνύπαρξις ημπορεί να νοηθή μεταξύ του ναού του Θεού και του ναού των ειδώλων; Διότι σεις, μη το λησμονείτε, είσθε ναός του Θεού του ζώντος, όπως άλλωστε έχει προφητεύσει ο Θεός και εις την Π. Διαθήκην· ότι “θα κατοικήσω μεταξύ αυτών και εντός αυτών και θα περιπατήσω ανάμεσά των και θα είμαι εγώ ο ιδικός των Θεός και θα είναι αυτοί λαός μου. 17 Δι΄ αυτό εξέλθετε ανάμεσα από τους απίστους και ξεχωρισθήτε από αυτούς με τον τρόπον της ζωής σας, λέγει ο Κυριος, και μη πιάνετε τίποτε το ακάθαρτον. Και εγώ θα σας δεχθώ με στοργήν εις την βασιλείαν μου. 18 Και θα είμαι για σας πατέρας και σεις θα είσθε υιοί μου και θυγατέρες μου, λέγει ο Κυριος ο παντοκράτωρ”.

************************************************************

ΚΥΡΙΑΚΗ 14 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2016 ΙΖ΄ ΜΑΤΘΑΙΟΥ (ΧΑΝΑΝΑΙΑΣ)

(Ματθ. ιε΄ 21-28) (Β΄ Κορ. στ΄ 16-ζ΄ 1)

Θαυματουργίας ανεβάσματα

«Και ιδού γυνή Χαναναία, από των ορίων εκείνων εξελθούσα…»

Η Χαναναία γυναίκα (συροφοίνισσα, ειδωλολάτρισσα), που βίωνε την απόρριψη των συνανθρώπων της και ζούσε στο περιθώριο της κοινωνίας, αποτόλμησε την πιο ηρωική αλλά και σωτήρια έξοδο. Βίωνε το δικό της δράμα και αισθάνθηκε την ανάγκη να ζητήσει το έλεος του Θεού για να σωθεί η θυγατέρα της, η οποία βρισκόταν υπό την κυριαρχία δαιμονικών δυνάμεων. «Εξήλθε των ορίων αυτής» για να συναντήσει τον Χριστό. Έκανε την πιο αποφασιστική κίνηση της ζωής της.

Πραγματικά, σύμφωνα με την ανθρώπινη λογική, η γυναίκα εκείνη θα μπορούσε να κατέφευγε σε χίλιες άλλες δυο καταστάσεις πολύ υποσχόμενες ότι θα έσωζαν το παιδί της. Δεν θα ήταν λογικό, σύμφωνα με την κοσμική νοοτροπία, να γνωρίζει και κυρίως να εμπιστεύεται τον Χριστό. Και όμως μπροστά στην αγάπη του έμελλε να εκδηλώσει υποδειγματική πίστη. Θα πρέπει εδώ να γνωρίζουμε ότι δεν έχει θέση από μόνη της η ψυχρή λογική, η οποία όταν δεν φωτίζεται από την χάρη του Θεού, μόνο σε αδιέξοδα οδηγεί τον άνθρωπο. Στο βάθος της ύπαρξής μας, η σφραγίδα της «εικόνας του Θεού», συνιστά το εφαλτήριο για να συνδεθούμε με το Πρόσωπο του Χριστού. Όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση της δυστυχισμένης εκείνης γυναίκας, που φέρει μπροστά μας η σημερινή ευαγγελική διήγηση. Απ΄ αυτήν ακριβώς την θεία σφραγίδα ορμώμενη, «εξήλθε των ορίων της» για να συναντήσει τον πραγματικό Σωτήρα. Προβάλλει ως ισχυρό παράδειγμα ως προς το πού θα πρέπει να πορευθεί ο άνθρωπος, ιδιαίτερα σήμερα, προς τα πού επιβάλλεται να οδεύσει για να καρπωθεί τη σωτηρία που τόσο εναγωνίως ψάχνει στη ζωή του. Δοκίμαζε και εκείνη τον πόνο και τη συμφορά. Δεν ήταν λίγο πράγμα η μονάκριβή της θυγατέρα να υποφέρει και να ταλαιπωρείται από τις δυνάμεις του σκότους. Η καρδιά της ράγιζε μπροστά σ΄ αυτή την φοβερή δοκιμασία. Όμως η αγάπη του Χριστού την επανατοποθετούσε στην ελπίδα της ζωής, που είναι ο ίδιος ο Χριστός. Ήταν ακριβώς η κινητήρια δύναμη για να ξεπερνάει τα όρια του εγωισμού, να κυριεύει την ύπαρξή της η ταπείνωση και να μην καταλήγει στην απόγνωση και την απελπισία. Αλήθεια, ιδιαίτερα σήμερα που οι λογής κρίσεις και κυρίως η οικονομική, βυθίζουν την ανθρώπινη ύπαρξη στα φοβερά εκείνα αδιέξοδα που βιώνουμε καθημερινά, πόσο η αγκίστρωση στην αγάπη του Χριστού θα την επανατοποθετούσε σε μια ορθή αξιολόγηση των πραγμάτων και κυρίως των σταθερών προσανατολισμών της ζωής; Τότε η απαισιοδοξία και η απόγνωση θα μετατρέπονταν σε δύναμη και ελπίδα σωτηρίας.

Ζήτησε έλεος

Η ομολογία πίστης της ειδωλολάτρισσας εκείνης γυναίκας και κυρίως η εκζήτηση του ελέους του Χριστού για τη θεραπεία της θυγατέρας της, αποκάλυπτε και το εσωτερικό της μεγαλείο και κυρίως την αρχοντιά της ψυχής της. Ο ιερός Χρυσόστομος είναι αποκαλυπτικός για το πόσο σημαντικό εγχείρημα στη ζωή του ανθρώπου είναι να ζητεί το έλεος του Χριστού: «Μην ζητήσετε τίποτε άλλο από τον Κύριο παρά μόνο το έλεός Του. Και όταν ζητάτε το έλεος να έχετε στην καρδιά ταπεινοφροσύνη».

Η Χαναναία γυναίκα άδειασε τον εαυτό της και εμπιστεύθηκε με όλη τη δύναμή της τον Χριστό. Ο άνθρωπος όμως, όπως τον βλέπουμε και στη σημερινή στάση του, εμπιστεύεται συνήθως μόνο τον εαυτό του και στηρίζεται αποκλειστικά στις δικές του δυνάμεις. Ισχυροποιεί μέσα του την αίσθηση ότι δεν έχει ανάγκη την προσευχή αλλά ούτε και την επίκληση του ελέους του Θεού. Βαδίζει μόνος και έρημος στην τραγικότητα του πέπλου της αυτοθεοποίησής του.

Η σώζουσα πίστη

Ακόμα και όταν οι κραυγές και οι παρακλήσεις της γυναίκας δεν φαίνονταν να βρίσκουν ανάλογη ανταπόκριση, γεγονός που έφερε ακόμα και τους μαθητές του Χριστού να δυσανασχετούν, δεν παραιτήθηκε σε καμιά περίπτωση. Η πίστη της Χαναναίας ήταν τόσο αυθεντική, που δεν στάθηκαν ικανά τα οποιαδήποτε αρχικά εμπόδια, όπως αυτά φαίνονται μέσα από την ευαγγελική διήγηση, να την κάμψουν. Από όσο μεγαλύτερες δυσκολίες και εμπόδια περνά αυτή η πίστη, τόσο πιο πολύ ισχυροποιείται, θεμελιώνεται και φανερώνεται ως αυθεντική κοινωνία και επικοινωνία με τον Χριστό. Ακριβώς, η Χαναναία, με τη ζωντανή της πίστη αφήνει τον εαυτό της να εισέλθει στο χώρο της θαυματουργίας του Χριστού. Ο λόγος του Κυρίου διαπερνά όλη την ύπαρξή της και αποδεικνύεται σωτήριος γιατί η δαιμονισμένη θυγατέρα της θεραπεύεται εκείνη τη στιγμή. Έχει εδώ τη θέση της η αναφορά του Μαξίμου του Ομολογητή όταν λέει ότι ο Θεός έβαλε στην καρδιά του ανθρώπου την επιθυμία γι΄ Αυτόν. Όταν αυτό συμβαίνει τότε γίνεται μέτοχος κατά χάρη στη ζωή του Θεού και εναρμονίζεται ανάλογα και το θέλημά του. Έτσι, η ανθρώπινη ύπαρξη ανεβαίνει στο επίπεδο της κοινωνίας με τον Θεό και καταξιώνεται στην πιο ευλογημένη και σωτήρια πορεία. Αυτή ακριβώς την ευλογημένη πορεία, καλούμαστε, αγαπητοί αδελφοί, ν΄ ακολουθήσουμε κι εμείς σήμερα. Άς εγκολπωθούμε κι εμείς την πίστη που έδειξε η Χαναναία γυναίκα και τότε οι όποιες δοκιμασίες και δυσκολίες της ζωής, θα εκβάλλουν όχι σε αδιέξοδα, απογοητεύσεις και απογνώσεις, αλλά στο μεγαλείο της κοινωνίας με τον Χριστό. Γένοιτο.

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος

Αναδημοσίευση από: Εκκλησία της Κύπρου

Μα γιατί πάτε εκκλησία, τι κάνετε τόσες ώρες εκεί;

Ρωτάνε μερικοί :"Μα γιατί πάτε εκκλησία, και αυτός είναι ένας χώρος όπως το σπίτι μας, τι καταλαβαινετε,τι κάνετε τόσες ώρες εκει;

Και απαντω: "Tίποτα δεν κάνουμε,όταν είσαι εννιά μήνες στην κοιλιά της μάνας σου τι κάνεις; τίποτα. Περιμένεις να βγεις στον αληθινό κόσμο. Η μάνα σου και ο οργανισμός της προσπαθούν να σε γεννήσουν υγιή. Έτσι και στην εκκλησία, κυοφορεισαι μέσα στο «σώμα »της εκκλησίας, του Θεού και προσπαθείς από εκεί μέσα να σταθείς όρθιος ως τον θάνατο σου για να μπεις στην Βασιλεία του Θεού. Παλεύεις με τον εαυτό σου και τον αντίθετο."

Αυτό είναι η εκκλησία, η μήτρα που μας κυοφορει για να αναγεννηθουμε εν Χριστω και κριμα αλλα ματαιοπονούν όσοι νομίζουν ότι κάτι θα πετύχουν εκτός αυτής.Ουδεις μπορεί να γεννηθεί φυσιολογικά εκτός της μήτρας.

Αναδημοσίευση από: Ελληνορθόδοξος Παλμός

Να γίνεις κυρίαρχος της ψυχής

«Αν θέλεις να γίνεις κυρίαρχος της ψυχής και του σώματος κόβε πρώτα τις αιτίες των παθών».

Όσιος Θαλάσσιος ο Λίβυος

Αναδημοσίευση από: Αναστάσιος

13/01: Όσιος Μαξίμος ο Καυσοκαλυβίτης

Παρήλθε πάντας αρεταίς ο Μάξιμος,

Καν τοις χρόνοις ήσκησε νυν τοις εσχάτοις.

Βιογραφία

Ο Όσιος Μάξιμος, κατά κόσμο Μανουήλ, γεννήθηκε στην πόλη Λάμψακο από ευσεβείς γονείς οι οποίοι τον ανέθρεψαν με παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Εκάρη μοναχός σε μοναστήρι του όρους Γάνου και μετά από σύντομη παραμονή σε Κωνσταντινούπολη και Θεσσαλονίκη, κατέληξε στην Μονή της Λαύρας στο Άγιο Όρος. Λόγω των συχνών μετακινήσεων του έκαιγε την καλύβα του για να ασκείται στην πλήρη ακτημοσύνη. Γι' αυτόν τον λόγο ονομάσθηκε Καυσοκαλύβης. Εκοιμήθη ειρηνικά το 1365 μ.Χ. σε ηλικία 95 ετών.

Ἀπολυτίκιον

Ἦχος πλ. ἀ’. Τὸν συνάναρχον Λόγον.

Μητρικῆς ἐκ νηδύος Ὅσιε Μάξιμε, ἐκλογῆς ὡς δοχεῖον ἀνατεθεῖς τῷ Θεῷ, τοῦ θείου γνόφου ὡς Μωσῆς κατηξίωσαι, καὶ τὰ πόρρω προορᾶν, κατὰ τὸν μέγον Σαμουήλ, τοῦ Ἄθω τὸ θεῖον θαῦμα, τῆς Θεοτόκου ὁ μύστης ἡ καὶ πρεσβεύεις Πάτερ ὑπὲρ ἠμῶν.

Αναδημοσίευση από: Ορθόδοξος Συναξαριστής

Ο νικητής του θανάτου - Άγιος Γρηγόριος Νύσσης

Ἐλᾶτε λοιπόν κι ἄς χαροῦμε μέ τόν Κύριό μας πού κατέλυσε τή δύναμη τοῦ ἐχθροῦ καί ὕψωσε γιά χάρη μας τό μεγάλο τρόπαιο τοῦ σταυροῦ μέ τή συντριβή τοῦ ἀντιπάλου μας. Ἄς ἀλαλάξουμε.κι ἀλαλαγμός εἶναι οἱ ἐπινίκιες ζητωκραυγές πού ὑψώνουν οἱ νικητές κατά τῶν νικημένων. Ἀφοῦ λοιπόν συντρίφτηκε ἡ παράταξη τοῦ ἐχθροῦ κι ὁ ἴδιος ὁ ἀρχηγός τῆς πονηρῆς δαιμονικῆς στρατιᾶς ἔφυγε καί ἐξαφανίστηκε καί κατάντησε πιά μηδέν, ἄς ποῦμε ὅτι «ὁ Θεός εἶναι μεγάλος Κύριος καί μεγάλος βασιλέας σ᾿ ὅλη τή γῆ» (Ψαλμ. 94,3. 46, 3) «αὐτός πού εὐλόγησε τό στέφανο τοῦ χρόνου μέ τά ἀγαθά τῆς χρηστότητάς του» Ψαλμ. 64, 12) καί μᾶς συγκέντρωσε σ᾿ αὐτήν τήν πνευματική χοροστασία στό ὄνομα τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, στόν ὁποῖο ἡ δόξα ἀνήκει στούς αἰῶνες. Ἀμήν. 

Άγιος Γρηγόριος Νύσσης

Αναδημοσίευση από: Αναστάσιος

Κυριακή μετά τα Φώτα (Ματθ. δ΄ 12-17) (Β΄ Κορ. δ΄ 6-15)

Φωτεινές μεταρσιώσεις

«Τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου φως ανέτειλεν αυτοίς»

Με την Κυριακή μετά τα Φώτα κλείνει ο εορταστικός κύκλος του Δωδεκαημέρου, όπως συνηθίζουμε να τον ονομάζουμε μέσα από την παράδοσή μας. Με τη Σάρκωση Του ο Κύριος μάς ένωσε με τη ζωή του Θεού. Με τη Βάπτισή Του φανέρωσε ότι είναι ο Υιός του Θεού, ο αληθινός Σωτήρας μας. Έτσι, τα Θεοφάνεια που πρόσφατα γιορτάσαμε, προβάλλει ως κατ’ εξοχή μέρα χαράς και αγαλλίασης για όλη τη δημιουργία και τον κόσμο. Είναι η ημέρα των Φώτων που διασκορπίζουν και διαλύουν τα λογής σκοτάδια στα οποία καθημερινά βυθίζεται ο άνθρωπος.

Η σημερινή ευαγγελική διήγηση ανοίγει ενώπιόν μας αλήθειες, οι οποίες μάς οδηγούν στο αληθινό φως που προσφέρει μόνο ο Χριστός. Βέβαια, κάποια φώτα υπήρχαν και στην αρχαιότητα, αλλά αυτά ήταν πολύ αμυδρά και αδύναμα για να φωτίσουν το δρόμο των ανθρώπων και να τους οδηγήσουν στην πραγματική σωτηρία. Αυτά τα φώτα αφορούν τους ανθρώπους εκείνους που διατύπωναν μεν κάποιες “σοφίες”, οι οποίες όμως κινούνταν στη ρηχότητα και δεν είχαν καθόλου το βάθος του ζωντανού νερού που προσφέρει η αστείρευτη πηγή της Εκκλησίας μας.

Το Φως το αληθινό που διαλύει και εξανεμίζει πραγματικά τα σκοτάδια της ζωής και απεγκλωβίζει τον άνθρωπο από τα πολλαπλά αδιέξοδά του, είναι ένα και μοναδικό. Είναι ο ίδιος ο Χριστός. Το Φως αυτό είναι εκείνο που βοηθά τον κάθε άνθρωπο να οδηγήσει τα βήματά του στην αλήθεια της ζωής και να απομακρυνθεί από την πλάνη των ειδώλων. Είναι εκείνο ακόμα που δείχνει τον προορισμό μας πάνω στην γη. Είναι χαρακτηριστικό αυτό που προανήγγειλε ο προφήτης Ησαϊας, πολλούς αιώνες πριν τον ερχομό του Χριστού: “Ο λαός ο καθήμενος εν σκότει είδε φως μέγα, και τοις καθημένοις εν χώρα και σκιά θανάτου φως ανέτειλεν αυτοίς”.

Ο Ήλιος της Δικαιοσύνης

Στην πραγματικότητα ο Χριστός παρομοιάζεται με τον ήλιο. Είναι όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται ο Ήλιος της δικαιοσύνης. Είναι εκείνος που φωτίζει εκτυφλωτικά την πορεία που καλείται κάθε χριστιανός ν’ ακολουθήσει στη ζωή του. Η πορεία αυτή φωτίζεται κατά τρόπο που να δίνει μια πληρότητα ζωής στον άνθρωπο και να τον οδηγεί στην κατάκτηση πνευματικών κορυφών. Είναι η περίπτωση κατά την οποία ο άνθρωπος καταξιώνεται ως πρόσωπο, με όλη την τιμή και την αξία που του προσφέρει η μητέρα του Εκκλησία.

Πραγματικά, σήμερα η ζωή μας βυθίζεται πολλές φορές στα σκοτάδια των αδιεξόδων, στα οποία οδηγεί η αλαζονική διάθεση του ανθρώπου να αφήνει έξω από τη ζωή του τον Θεό. Είναι τότε που καταντά η ζωή του να είναι άχαρη και να δοκιμάζει, με ό,τι συνεπάγεται αυτό, οδυνηρές γεύσεις θανάτου. Μέσα από αυτή την ακαταστασία, ο άνθρωπος ψάχνει για να βρει κάποια φώτα. Πολλές φορές όμως ο ίδιος αρνείται να συναντήσει το πραγματικό Φως της ζωής που είναι ο ίδιος ο Χριστός.

Ο «Ήλιος της δικαιοσύνης», ο Χριστός, ήλθε στη γη με σκοπό να οδηγήσει όλους τους ανθρώπους στη σωτηρία. Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, ότι τον βλέπουμε ν’ αρχίζει τη διδασκαλία Του από την παραθαλάσσια περιοχή της Καπερναούμ και όχι από τη Ναζαρέτ, στην οποία έμεινε περισσότερα χρόνια. Στην Καπερναούμ η ανάπτυξη του εμπορίου είχε ανοίξει το δρόμο σε πολλούς αλλοεθνείς που μετανάστευσαν εκεί. Ανάμεσά τους ήταν και οι φυλές Ζαβουλών και Νεφθαλείμ, στις οποίες δεν ανήκαν μόνο οι Ιουδαίοι αλλά και οι εθνικοί, που ήταν ειδωλολάτρες. Αρχίζει, λοιπόν, τη διδασκαλία του απ’ αυτή την περιοχή γιατί δεν ήλθε στον κόσμο για να ευεργετήσει μόνο τους Ιουδαίους αλλά όλους τους ανθρώπους. Ο Θεός «πάντας ανθρώπους θέλει σωθήναι και εις επίγνωσιν αληθείας ελθείν».

Αγαπητοί αδελφοί, ο δρόμος που οδηγεί στο Χριστό ανοίγεται διάπλατα μέσα από τη μυστηριακή ζωή της Εκκλησίας μας. Σύμφωνα με την πατερική σκέψη, η Εκκλησία είναι το ίδιο το Σώμα του Χριστού παρατεινόμενο στους αιώνες. Είναι γι’ αυτό το λόγο που ο άνθρωπος σήμερα καλείται να πλησιάσει την αγκαλιά της μητέρας του Εκκλησίας και να εγκολπωθεί τα σωτήρια εκείνα μηνύματα που μεταφράζονται, σύμφωνα και με το παράδειγμα των αγίων μας, σε πράξη καθημερινής ζωής. Τέτοιο παράδειγμα κατέλειπαν με την όλη βιωτή τους και ο Θεοδόσιος ο Κοινοβιάρχης, ο Θεοδόσιος ο όσιος ο Αθωνίτης καθώς επίσης και ο Βιτάλιος ο όσιος, των οποίων τη μνήμη τιμά σήμερα η Εκκλησία. Ειδικότερα, ο ορθόδοξος χριστιανός καλείται να δει το φως το αληθινό μέσα από το Ευχαριστιακό Δείπνο που προσφέρει η Εκκλησία στη Θεία Λειτουργία. Μόνο τότε μπορεί να βρίσκει επαλήθευση και να μετουσιώνεται σε μαρτυρία το «είδομεν το Φως το αληθινόν ελάβομεν πνεύμα επουράνιον».

Χριστάκης Ευσταθίου, Θεολόγος.